14. Coñecendo as profesións (I)

ELIXIR UNHA CARREIRA

Elixir unha carreira pode ser unha tarefa difícil ou, polo menos, unha tarefa que require compromiso e certo traballo.

Por unha banda, compromiso cun mesmo, é dicir, pensar no que queremos facer, nas actividades que nos gustan, e por outro, o traballo de coñecer e informarse sobre as actividades que podemos realizar.

Elixir unha carreira compromete o máis íntimo de cada persoa: o que quere facer, as cousas que máis lle gustan, as súas paixóns e habilidades. Pero isto debe conxugarse cun aspecto exterior respecto dun: o mundo en que vivimos, as profesións e os traballos que existen e as posibilidades que se nos ofrecen.

Estes dous aspectos, o persoal, o que quero, e o mundo, o que se ofrece, vanse a unir nunha decisión crucial da nosa vida. Por tanto é necesario que nos tomemos o traballo de explorar os nosos gustos, as nosas habilidades, as nosas ganas, o cal implica porse a pensar nun mesmo, e tamén o traballo de informarnos, coñecer as carreiras, as actividades, os oficios que existen.

Neste momento non só hai unha variada e moi numerosa cantidade de profesións e oficios posibles, senón que tamén existen moitas formas de acceder a elas.

Por unha banda, non é unicamente a universidade a que pode formarnos para algunha actividade, pois existen actividades que non se ensinan nese ámbito. Por iso, é recomendable tentar coñecer as diversas opcións dispoñibles e as formas de acceder á aprendizaxe desas actividades.

Doutra banda, debido ás actuais condicións socioeconómicas, é probable que debamos cambiar de traballo frecuentemente, así como cambiaron e van seguir cambiando as formas de traballar e, como consecuencia, tamén a formación nas profesións irase transformando.

Non esperemos que, cunha formación de grao nunha carreira, por exemplo, xa todo estea determinado. Pola contra, comeza outra etapa da carreira e da inserción profesional. Estas modificacións, que marcan as tendencias da forma de inserirse profesionalmente na actualidade, supoñen certa incerteza, certa inestabilidade, que non se viviron noutras épocas, cando, quizá, un emprego podíase conservar durante toda a vida. Pero isto, que pode vivirse como algo negativo, tamén supón desafíos, aventuras e posibilidades de cambio.

Carte-Profesiones-4

UNHA ELECCIÓN PERSOAL

Primeiro de nada é bo ter claro que ninguén mellor que nós mesmos para elixir a que será a nosa carreira. Isto non implica que non se poidan escoitar suxestións e pedir axuda, pero non sería conveniente elixir polo que alguén nos indica.

As suxestións hai que tomalas como opinións para considerar, pero tamén para avaliar, en cada caso, quen opina, cal foi a súa experiencia e cales son as vantaxes e as limitacións desas opinións.

Elección Profesional

Moitas persoas que poden fracasar na súa carreira quizais tenten inducirnos a non elixir o que eles elixiron, ou quizais aqueles aos que lles foi moi ben tenten que sigamos os seus pasos. En todos os casos, é conveniente revisar isto desde o noso propio lugar, desde o que a nós nos interesa, as nosas habilidades e as nosas potencialidades, e desde alí avaliar esas opinións. Non é correcto crer que para todos o camiño vai ser o mesmo ou que o que foi bo para un debe selo para outro.

VOCACIÓN E PROFESIÓN NON SEMPRE COINCIDEN

Hai unha crenza xeneralizada: supor que, se nos temos que dedicar a unha actividade, a un oficio, a unha profesión, calquera que fose, debemos ter unha vocación para iso e coñecela. Pero non sempre é así. A profesión non expresa necesariamente unha vocación, e, ademais, podemos desenvolver unha vocación sen traballar niso, sen facer diso unha profesión. Moitos teñen un hobby ou unha afección onde expresan a súa vocación, por unha banda. E doutra banda, traballan e desenvólvense profesionalmente noutra actividade.

Unha vocación constrúese cos estímulos, co traballo, coa experiencia. A vocación constrúese e confírmase como tal despois de exercitala.

QUE QUERO E QUE SE OFRECE

Como vimos antes, existen dúas cuestións esenciais á hora de elixir unha carreira, o que quero e o que se ofrece. Expomos aquí algúns dos numerosos temas que poden presentarse con algunhas suxestións para pensar, sabendo que son só algúns e non esgotan o tema.

O que quero. Como descubrir o que me gusta?

O punto de partida será pensar que cousas nos gustan, que actividades nos interesan, se nos gusta estudar ou non, en que nos gustaría traballar, e explorar sobre un mesmo, tratar de coñecer as nosas preferencias. Isto pode ser toda unha tarefa, porque quizá é a primeira vez na vida que comezamos a preguntarnos por estas cousas. E pensar e chegar a unha resposta sobre o que verdadeiramente quere un non se logra con prexuízos e respostas fáciles.

Que hai que ter en conta?

Se uno non sabe o que quere, pode comezar por facerse algunhas preguntas:

  • Que cousas gústanme?
  • A que me quero dedicar?

Así tal vez deámonos conta de que iso é xustamente o que non podemos responder. Entón podemos preguntarnos sobre o que nos gusta dunha forma máis ampla, non para dicir “quero tal ou cal carreira”. Todos queren responderse rapidamente co nome dunha carreira. Isto é un erro. O que gusta ou interesa son actividades, oficios, aspectos xerais ou trazos dunha actividade, non unha carreira definida cun nome determinado.

Se nos resulta difícil pensar no que nos gusta, podemos comezar tendo en conta o seguinte:

COLLEDE PAPEL E BOLI E IDE RESPONDENDO ÁS SEGUINTES CUESTIÓNS E REFLEXIÓNS:

– Os xogos que nos gustaban e o que faciamos de nenos: Arranxar coches, rubir ás árbores, decorar o cuarto, cavarpozos na terra, mirar televisión, etc. E como xogabamos: sós, acompañados, na rúa, etc<

O que nos gusta facer agora: practicar deportes, ler, estar con amigos, facer cálculos e razoamentos lóxicos, facer estatísticas deportivas, viaxar,  etc. As materias que nos interesaron da secundaria e as que non, e por que razóns.

– As actividades para as cales sentimonoss máis capaces, con habilidade ou certa facilidade para facelas.

– Os nosos soños.

– As persoas máis significativas para un, as persoas que admiramos e por que, os modelos ou ídolos que queremos imitar; aquelas persoas que nos gustan e que nos gusta delas.

O modo en que chegaron a elixir o seu oficio ou o seu traballo as persoas coñecidas ou que nos interesen. O que fan os nosos pais, tíos, veciños, e como chegaron a facer o que fan. Fala con eles se tes ganas de sabelo.

Tal vez pensemos que son cousas triviais e sen importancia. Pero son indicadores de que cousas atráennos e que cousas non. Isto non leva directamente, por suposto, á definición dunha carreira, pero é unha forma de reflexionar sobre un mesmo e de preguntarse sobre o que un quere. Tal vez cheguemos a algunha conclusión acerca de que tipo de actividades nos gustan. (Neste momento é necesario absterse de ver os pros e os contras, se convén ou non convén, e abocarse soamente a ver o que un quere). Hai que preguntarse: gústame?, interésame?, gustaríame loitar por isto?

Logo, se atopamos unha ou algunhas actividades que poderían interesarnos, é necesario pensar e pescudar se hai algunha carreira ou oficio que teña que ver con iso. Cando un comeza a preguntarse que quere ou que cousas gústanlle, comezan a aparecer algunhas ideas. Sempre temos algunha noción, un saber sobre o que nos gusta e o que non nos gusta. Aínda que necesitemos axuda para descubrilo. Este é o punto de partida, coñecer nosas propias inclinacións.

Pero simultaneamente debemos comezar a informarnos sobre as carreiras que existen, as actividades posibles. Isto é fundamental. Se descubrimos algunha carreira que non coñeciamos, poderemos pensar se nos gusta ou non; pero se non sabemos que existe, non poderemos elixila ou deixala. Por iso é tan importante explorar o que nos gusta como informarnos sobre as carreiras ou actividades que existen. Os dous aspectos axúdanse mutuamente e axúdannos a elixir.

NA PRÓXIMA SESIÓN DESCUBRIREDES QUÉ VOS OFRECE O SISTEMA EDUCATIVO