Atención e Memoria

OBXECTIVOS

-Dar a coñecer ao alumnado, a capacidade de atención e memoria como procesos cognitivos clave no proceso de ensino/ aprendizaxe.

– Ensinar estratexias para favorecer a atención e a memoria.

– Adestrar a atención e a memoria.

CONTIDOS

Conceptuais

-A atención e a memoria

– Estratexias de mellora da atención e a memoria

Procedimentais

– Coñecer que a atención e a memoria son procesos cognitivos clave para a aprendizaxe.

– Saber como poden potenciar a capacidade de atención e retención

– Adestrar a atención e a memoria

Actitudinais

– Tomar conciencia da importancia da capacidade de atención e memoria para aprender.

– Valorar que a atención e a memoria son procesos que se poden adestrar e mellora.

MATERIAIS

– Libreta de tutoría

TEMPORALIZACIÓN

– Unha Sesión

DESENVOLVEMENTO

1º-Motivación:

Motívase ao alumnado para a actividade: Hoxe imos coñecer e adestrar dous dos procesos cognitivos que afectan de maneira importante o voso proceso de aprendizaxe, inflúen á hora de aprender, reter, aplicar, etc., con todo, non todos/as desenvolvéstelas da mesma maneira. Trátase da capacidade de atención e memoria.

2º- A memoria:

Agora imos reflexionar sobre outro proceso mental importante para o ser humano, a memoria. Pregúntase ao alumnado como definirían a memoria ou que cren que é (uns minutos).

A memoria é un proceso cognitivo que serve ao ser humano para lembrar información e datos relevantes segundo as circunstancias nas que se desenvolve ou se lle esixan. Non memorizarán os mesmos datos nin a mesma información un neno filipino que un neno español, porque as súas circunstancias de vida cotiá, culturas, etc. son moi diferentes, co que as súas esixencias son diferentes e o noso cerebro economiza en relación ás nosas necesidades.

O ser humano necesita memorizar información, aprendizaxes básicas, comportamentos, situacións sociais, etc, para adaptarse ao medio.

3º-Factores determinantes e potenciadores da memoria:

Non hai estudos que demostrasen o límite da nosa memoria, co que a súa capacidade é ILIMITADA, iso si, é unha cuestión de adestramento e tempo.

Existen varios tipos de memoria, a memoria visual (publicidade), auditiva (música), por repetición (memorizar un número de teléfono ou un recado (repetímolo varias veces), etc. Todas empregámolas na nosa vida cotiá, pero ímonos a centrar en como almacena a información o noso cerebro. Diso dependerá o que logo a LEMBREMOS a información, xa que a finalidade de memorizar non é outra que poder recuperar esa información almacenada, para empregala nunha situación concreta (ex. Básico: ?estudar, para enfrontarse a un exame”).

O noso cerebro dispón de dous sistemas de almacenamento da información: a memoria a curto prazo (MCP) e a memoria a longo prazo (MLP).

Pregúntase ao alumnado como memorizan o que teñen que estudar (uns minutos)

A MCP, é un almacenamento moi eficaz, logramos memorizar información en pouco tempo, pero cabe moi pouca información e esquécese moi rápido.

Que tipo de información almacénase na MCP? Almacenamos datos que non son relevantes a longo prazo, datos que utilizamos nun momento puntual, por exemplo, repetir varias veces o número de teléfono dunha pizzaría porque queremos facer un pedido e non temos onde anotalo, ou dar un recado a alguén (anotámolo para non esquecer dalo, non o contido en si). O recordo nestas ocasións é case perfecto, aínda que como comentamos antes, esquécese con facilidade. A MCP é operativa, non necesitamos lembrar permanentemente o número da pizzaría, nin o recado.

Esta memoria funciona á perfección. O erro é cando se utilizan estratexias similares para almacenar información con maior contido, que requiren tempo, comprensión e organización para lembralas de forma máis precisa. Por exemplo, cando cantamos a lección por anacos ata que a sabemos. Ao facer este exercicio, a información queda na MCP tal cal a imos memorizando, anaco a anaco. Probablemente se ao finalizar completamente a lección preguntásennola, como saturamos a capacidade da MCP (que é pouca), lembrariamos o 50% como moito, e pensando xa na pouca duración da MCP, se nolo preguntasen ao día seguinte, lembrariamos o 10%, como moito.

Así que xulgade vós mesmos o efectivo que pode ser estudar o día antes unha materia de bastante contido teórico a través da mera repetición.

Esta información, cando o contido é denso, se queremos lembrala con eficacia necesitamos almacenala na MLP.

A MLP, é un almacenamento moi efectivo, dura no tempo (hai información mesmo que non se esquece nunca), o seu espazo é ilimitado, pero require tempo e estratexias.

Empregamos este almacenamento cando se trata dunha cantidade de información considerable que posteriormente temos que expor (oral ou escrita) ou aplicar.

O tipo de almacenamento que necesitamos empregar neste caso é a MLP.

Como almacenamos de forma eficaz na MLP?:

-Comprendendo o que debemos memorizar,
se non o entendemos na súa totalidade, o máis probable é que non se fixen ben os conceptos. O peor é que a nosa memoria, aquilo que non está ben fixado, invéntao e o noso cerebro crello. Por iso ás veces situamos acontecementos históricos/científicos en épocas que non lles corresponden e non nos damos conta, só cando o vemos corrixido polo profesor.

-Organizando a información, é totalmente inoperativo memorizar todas e cada unha das palabras dun texto, levaríanos moito tempo e esforzo e non moitos mellores resultados. Á memoria hai que presentarlle a información, as ideas, comprendidas e organizadas, para iso é necesario ler, buscar o que non se comprende, resumir a información e esquematizarla. Por iso é polo que leve tempo e esforzo, pero gáñase en eficacia á hora de recuperar esa información.

-O repaso: memorizar correctamente leva tempo, de modo que se requirirá un repaso da información a memorizar para fixala ben.

Factores potenciadores da memoria:

-A atención, o primeiro fundamento

O primeiro factor relacionado coa memoria é a atención. Calquera información que nos resulte o suficientemente rechamante para prestarlle atención, será memorizada con maior rapidez e precisión. En ocasións, reaccionamos negativamente aos esquecementos botándolle a culpa á nosa memoria, pero o certo é que o problema podería non ter relación coa habilidade de memorización, senón simplemente, con non prestar a suficiente atención.

Por iso, o primeiro paso para manter activos os nosos recordos, é formarse o hábito de prestar atención activamente, o cal poderá evitar no futuro moitos esquecementos.

Este exercicio pódese realizar en catro fases: prestar atención, pararse, mirar, escoitar.

-O ensaio e a repetición
, unha práctica que non se debe discontinuar

Para gardar información na memoria dunha forma eficaz é necesario non descoidar o ensaio ou repetición de ideas ou conceptos moi claros (unha data, …), é dicir, a repetición é unha estratexia que necesitaremos para a información concreta. Outra estratexia para lembrar cousas curtas, por exemplo un número de teléfono, ou unha parte dos artigos dunha determinada lista, pódese facer dividindo a información en pequenas partes. Por exemplo, o permiso de conducir número 4593729575 podería ser lembrado como 459 – 3729 – 575.

Pódese facer a proba con algún alumno, primeiro ditaráselle toda a lista completa e pediráselle que diga os números que lembra, anótanse. Posteriormente daráselle a lista dividida en tres números, ditaránselle só o tres números, logo pedirase que diga os que lembra.

-Asociacións

Isto inclúe utilizar siglas, asociacións de palabras, e rimas, ou asociar o nome dunha rúa co dun actor ou futbolista, etc.

-Unha organización organizada

Realización de RESUMOS E ESQUEMAS da materia a memorizar e non comezalos o día anterior a un exame ou proba, memorizar require tempo e repaso.

-O uso do LPREC

LPREC é un nome formado por cinco letras que designan, cada unha, un paso para exercitar a memoria mediante a correcta organización e concepción de material escrito.

L” Refírese a ler o texto de forma xeral para identificar os puntos principais.

“P” Suxire que se faga as preguntas que identifican os puntos esenciais que quererías aprender.

“R” Indica que deberías reler o material para poder contestar as preguntas previamente formuladas.

“E” Require que estude e entenda as respostas ás preguntas formuladas con respecto ás ideas centrais.

“C” Ten relación con comprobar as respostas para estar seguro de entendelas.

-A axuda de elementos externos, outra potencialidade interna

Moitas veces, non prestamos atención á axuda que nos poderían prover os elementos externos que efectivamente utilizamos para lembrar cousas, e desaproveitámolos cun uso inadecuado.Utilización do diario para facer anotacións de exercicios, notas,?

Aproveitade vosa imaxinación e inventade algún novo aliado externo para a memoria.

4º-A atención:

Pregúntase ao alumnado que lembran sobre a atención, a capacidade de concentrarse, etc. (Uns minutos).

Posteriormente dáse información concreta: A atención podíase definir como a capacidade voluntaria das persoas que nos permite, discriminar e filtrar, os estímulos ambientais, decidindo cales son relevantes e cales non os son.

Esta parte da atención refírese a dar unha resposta rápida, a fixarse.

Doutra banda, cando a esta atención sobre un estímulo dámoslle importancia nun tempo prolongado, é dicir, cando esta atención centrámola sobre un único estímulo sobre o que pretendemos dar unha resposta, referímonos á capacidade de concentrarnos.

5º- Factores determinantes e potenciadores da atención:

É importante que coñezades os determinantes da atención para poder manexalos en beneficio da mesma:

Determinantes externos:

Os determinantes externos son os que proceden do medio e posibilitan que o individuo manteña a atención cara aos estímulos que se lle propoñen, é dicir, depende do medio ambiente.

Potencia do estímulo. É evidente que un son de gran intensidade é capaz de atraer a nosa atención. O mesmo sucede coas cores intensas con respecto aos tons máis suaves. Estratexia: utilizar unha cor rechamante para subliñar o importante dun texto.

Cambio. Sempre que se presenta un cambio que modifica o noso campo de percepción, a nosa mente é atrapada polos estímulos que modifican a situación inicial. Estratexia: valería usar cores para o importante (é un cambio no medio dos apuntamentos), ou usar unha letra diferente.

Tamaño. Préstase maior atención sobre os estímulos de maior tamaño. Estratexia: empregar letra de maior tamaño.

Repetición. Un estimulo débil, pero que se repite constantemente, pode chegar a ter un impacto de gran forza na atención. Estratexia: elaborar carteis con conceptos, definicións ou aspectos importantes e situalos en diferentes sitios: aula, habitación, (isto fará que os vexades aínda cando non traballedes sobre eles, o estímulo repítese e facilítase o seu memorización e aprendizaxe). Un exemplo son os anuncios publicitarios.

Organización
. Os estímulos que se presentan deben estar organizados e jerarquizados, de maneira que posibiliten recibir correctamente a información. Estratexia: REALIZAR ESQUEMAS.


Determinantes internos:

Os determinantes internos ou propios da persoa, son os que dependen do individuo, son propios del e condicionan aínda máis, non só a capacidade e desenvolvemento da atención, senón tamén o seu rendemento. Estes son máis difíciles de modificar, porque en parte dependen da vontade da persoa,

Emoción. Os estímulos que provocan emocións de maior intensidade, tenden a atraer a atención do suxeito que os percibe. Estratexia: motivación por aprender.

Estado orgánico. Refírese ás necesidades que experimentamos as persoas nun momento determinado, por exemplo, se durmimos podo ou temos fame, é máis probable que prestemos atención a estímulos relacionados co soño e a fame. Estratexia: durmir as horas necesarias (8-9 horas), alimentarse correctamente, tentar non estresarse, etc.

Intereses. Isto refírese a aquilo que atrae a atención en función dos intereses que se teñan. Estratexia: fixar moi ben os intereses futuros.

6º-Máis estratexias para mellorar a atención e actividades para adestrala:

Realizar actividades previas a outras que requiran unha maior concentración, mellora a nosa capacidade para fixar a atención, e facilitar a concentración posterior:

-Sopas de letras

-Sudokus

-Buscar as diferenzas

-Realizar un debuxo unindo unha serie de puntos,

-etc.

FAI CLIC NESTE VÍNCULO E SEGUIDE O EXERCICIO ENTRE TODA A CLASE

PON A PROBA A TÚA MEMORIA